Evalueren: wat is dat eigenlijk?

Wanneer je in Nederland woont, zal het je opvallen dat Nederlanders altijd alles evalueren. Maar wat is evalueren eigenlijk? En wát evalueer je dan en hoe werkt het? Daar gaat dit artikel over.

Het woord evaluatie (verbum evalueren) komt uit het Latijn en betekent letterlijk ergens de waarde uithalen. Dus evalueren betekent dan dat je bekijkt wat de waarde van iets is geweest. Daarmee bedoelen we niet zozeer de waarde in geld, maar hoe goed iets is gegaan, wat we gedaan hebben.

Wat evalueren mensen eigenlijk? Dat kan van alles zijn! Je kunt een sollicitatiegesprek evalueren of een presentatie die je gehouden hebt, een toets die je gemaakt hebt, een cursus die je gevolgd hebt of je persoonlijkheid. Dan zoek je uit wat voor karaktertrekken je hebt en wat je daarvan vindt. Je kunt ook het afgelopen jaar evalueren. Zet de radio of tv maar aan deze dagen en je hoort dat er gestemd wordt welke artiest het beste was, welke sporter en welk reclamespotje.

Op het werk worden projecten altijd geëvalueerd en vergaderingen bijvoorbeeld. Dit wordt natuurlijk ook in andere landen gedaan, maar het bijzondere aan Nederland is, dat het evalueren een groepsproces is, dat democratisch wordt uitgevoerd. Iedereen mag zijn of haar mening zeggen en samen wordt een conclusie getrokken. Ook wordt het werk dat je verricht, meestal een keer of twee per jaar geëvalueerd door je leidinggevende, ook weer samen met jou. Dan word je uitgenodigd voor een functioneringsgesprek. Daaraan wordt een apart artikel gewijd.

Mensen die graag een betere baan willen hebben, evalueren hun talenten vaak. Dan doen ze een persoonlijkheidstest om te zien waar ze goed in zijn en wat ze minder goed kunnen. Zo kun je bijvoorbeeld te weten komen of je een leidersfiguur bent of eerder een volger of juist iemand, die het liefst alleen werkt. Of je een goede verkoper bent, of je goed met mensen uit andere culturen kunt omgaan, of je je goed schriftelijk kunt uitdrukken en of je goed met emoties kunt omgaan. Zo kom je te weten naar welke banen je wel en liever niet kunt solliciteren.

Iedereen wil graag een fijne baan hebben en zich op zijn/haar plek voelen. Evalueren is een goede methode om te weten te komen of je goed zit bij je huidige baan of wat voor baan beter bij je zou passen. Als je dat weet, zul je minder vaak teleurgesteld worden bij sollicitatiegesprekken. Daardoor ga je je meer zelfverzekerd voelen en dat straal je uit naar je omgeving. Die gaat positiever op je reageren en zo kom je in een positieve spiraal.

Een paar websites waar je tests kunt doen op het gebied van persoonlijkheid en werk:

• www.intermediair.nl
• www.123tests.nl